Vrijwilligerswerk gaat niet over wat wij nodig hebben, maar over wat mensen gelukkig maakt
Tien jaar geleden begon Julia Lomoro Napal bij Civic als vrijwilligersmakelaar. Inmiddels is ze vrijwilligerscoördinator en voor heel wat vrijwilligers in Amsterdam Oost een vertrouwd gezicht. In die tien jaar veranderde haar werk regelmatig, maar één ding bleef hetzelfde: haar nieuwsgierigheid naar mensen.
Ter gelegenheid van haar 10-jarig jubileum kijken we met Julia terug. Op haar nogal onverwachte start bij Civic, de mensen die ze zag groeien en op wat ze in tien jaar leerde over vrijwilligerswerk.
Van grafisch ontwerper naar Civic
Dat Julia uiteindelijk vrijwilligerscoördinator zou worden, lag bepaald niet voor de hand. Ze werkte oorspronkelijk als grafisch ontwerper en woonde een tijd in Spanje. Na haar komst naar Nederland volgde ze een master en ging ze aan de slag in de zorg, waar ze kunstenaars met een verstandelijke beperking begeleidde. Mooi werk, maar Julia merkte dat ze toe was aan iets nieuws. Ze wilde zich verder ontwikkelen. Via een oud contact kwam Civic op haar pad. En toen ging het snel. “Een week later zat ik al aan tafel voor een sollicitatiegesprek. Ik kreeg de kans om binnen te stappen en ben eigenlijk nooit meer weggegaan.”
Steeds weer iets nieuws
Julia begon bij Civic als vrijwilligersmakelaar. Haar belangrijkste opdracht: vrijwilligers vinden. Maar daar bleef het niet bij. In de jaren daarna werkte ze onder andere aan Oost Actief, als re-integratie coach en aan en verschillende projecten rond ontmoeting en empowerment. Uiteindelijk groeide ze door naar haar huidige rol als vrijwilligerscoördinator. Dat ze al tien jaar bij dezelfde organisatie werkt, betekent dan ook niet dat ze tien jaar hetzelfde heeft gedaan. “Ik ben iemand die graag blijft leren. Bij Civic kwam er steeds weer iets nieuws op mijn pad. Een ander project, een nieuwe verantwoordelijkheid, iets waarin ik mezelf verder kon ontwikkelen. Dat houdt het voor mij interessant.” Stilstand past niet zo bij Julia. Terugkijkend ziet ze dat er eigenlijk iedere paar jaar wel een nieuwe uitdaging voorbijkwam. En meestal greep ze die met beide handen aan.
Het begint niet bij een vacature, maar bij een mens
In haar huidige functie houdt Julia zich bezig met alles wat met vrijwilligerswerk te maken heeft. Daar horen praktische en administratieve zaken bij, maar vooral ook heel veel gesprekken met mensen. Want als ze één ding heeft geleerd, is het dat goed vrijwilligerswerk begint niet bij wat een organisatie nodig heeft, maar bij wat iemand nodig heeft, waar diegene energie van krijgt en wat bij hem of haar past.
Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar volgens Julia wordt er nog vaak andersom gedacht: een organisatie heeft iets nodig en zoekt daar vervolgens iemand bij. Zij kijkt liever eerst naar de vrijwilliger. “Vrijwilligerswerk wordt vaak gezien als iets wat je voor een ander doet. Maar mensen doen het óók voor zichzelf. Je kunt je ontwikkelen, meer zelfvertrouwen krijgen, mensen leren kennen en ergens bij gaan horen.” En juist dat ziet Julia in haar werk voortdurend gebeuren. “Ik vind het prachtig als iemand binnenkomt met veel twijfels over zichzelf en je diegene ziet groeien. Soms heeft iemand een paar jaar later een baan of een heel actieve rol in de buurt. Dan denk ik: kijk eens waar je nu staat.”
Als mensen zich goed voelen, komen anderen vanzelf
Die aandacht voor de persoon heeft nog een ander effect. Vrijwilligers die op een plek zitten die echt bij hen past, blijven niet alleen langer betrokken. Ze vertellen er ook over aan anderen. “We doen eigenlijk al jaren nauwelijks grote wervingsacties meer. Mensen die blij zijn met wat ze doen, vertellen dat door. En soms nemen ze gewoon iemand mee.” Zo groeit er rondom het vrijwilligerswerk iets wat veel verder gaat dan een verzameling mensen die een paar uur per week ergens komen helpen. Julia herinnert zich bijvoorbeeld een vrouw die naar Amsterdam Oost verhuisde en zich daar eenzaam voelde. Via Oost Actief werd ze vrijwilliger. Ze vond er haar plek en raakte zo enthousiast dat later ook haar partner zich als vrijwilliger aansloot. Inmiddels zijn ze onderdeel van een veel groter netwerk van mensen die elkaar kennen, ontmoeten en helpen. “Dat vind ik zo mooi. We creëren niet alleen vrijwilligersplekken. Er ontstaan echte verbindingen en vriendschappen. Soms wordt zo’n groep bijna een tweede familie.”
Wat tien jaar vrijwilligerswerk Julia heeft geleerd
Als Julia terugkijkt op de afgelopen tien jaar, komt ze steeds weer bij hetzelfde uitgangspunt uit: kijk niet alleen naar wat iemand kan betekenen voor een organisatie, maar ook naar wat vrijwilligerswerk voor die persoon kan betekenen. Dat vraagt soms om verder kijken dan een cv, ervaring of een openstaande vrijwilligersplek. Misschien wil iemand nieuwe mensen leren kennen. Nederlands oefenen. Zelfvertrouwen opbouwen. Werkervaring krijgen. Of simpelweg iets doen waar diegene blij van wordt. “Vrijwilligerswerk gaat niet over wat wij nodig hebben. Het gaat erom dat je iets vindt wat bij iemand past. Als iemand gelukkig is op een plek, komt de rest vaak vanzelf.”
Nog lang niet uitgeleerd
Na tien jaar heeft Julia bovendien nog genoeg plannen. Ze zou haar ervaring bijvoorbeeld graag vaker delen met collega’s binnen B&A. Niet omdat er maar één goede manier is om met vrijwilligers te werken, maar omdat ze in de afgelopen jaren wel heel veel heeft gezien, geprobeerd en geleerd. “Ik zou collega’s graag helpen om nog beter met vrijwilligers te werken. Alles wat ik in die tien jaar heb geleerd, wil ik ook weer doorgeven.”
En ze droomt verder. Bijvoorbeeld over vrijwilligers die makkelijker ervaring kunnen opdoen op verschillende plekken en bij verschillende organisaties. Niet vastzitten aan één rol, maar kunnen ontdekken wat nog meer bij hen past. Eigenlijk precies zoals haar eigen loopbaan bij Civic verliep: blijven bewegen, blijven leren en af en toe iets nieuws proberen.
En na tien jaar: wat maakt nog steeds haar dag? Daar hoeft Julia niet lang over na te denken. “Het zijn vaak kleine dingen. Een gesprek met een vrijwilliger, even lachen met collega’s bij de koffie, iemand zien groeien. Of iemand gewoon kunnen laten merken: we zien wat je doet en we waarderen dat.” Misschien is dat na tien jaar wel de beste samenvatting van hoe Julia naar vrijwilligerswerk kijkt. Niet als een systeem van vacatures, uren en taken, maar als iets wat mensen bij elkaar brengt en ze de ruimte geeft om te groeien.
